Hoe GeoNext kunstwerken monitort: inzichten van Marcel de Koning

De vervangings- en renovatieopgave in Nederland is enorm: duizenden kunstwerken zoals bruggen, tunnels en viaducten naderen het einde van hun levensduur. Hoe voorkom je dat bestaande constructies overbelast raken tijdens werkzaamheden? En hoe zorg je dat nieuwe kunstwerken veilig worden gebouwd?

Voor antwoorden op deze vragen lees je hieronder het interview met Marcel de Koning, directeur en adviseur monitoring bij GeoNext BV. Hij legt uit hoe hij samen met zijn team geavanceerde sensortechnologie inzet om risico’s te beheersen en de kwaliteit van kunstwerken te waarborgen.

 

Hoe ben je betrokken geraakt bij monitoring van kunstwerken?
“Mijn achtergrond ligt in geodetische metingen en laserscanning. Vanuit die expertise ben ik al vroeg betrokken geraakt bij monitoringprojecten – ruim 20 jaar geleden werkte ik bijvoorbeeld aan projecten zoals de tweede Coentunnel. Toen we GeoNext oprichtten, hebben we direct de basis gelegd voor ons huidige CoffeeCup-live monitoringsysteem. Dit begon als een tool om foutgevoelige Excelsheets voor controle van de spoorgeometrie te automatiseren, maar is door onze ervaring en projecten uitgegroeid tot een volwaardig monitoringsplatform.

Tegenwoordig ondersteunt CoffeeCup geautomatiseerde Total Station-systemen, IoT-sensoren (Internet Of Things) en andere slimme technologieën, waardoor we continu uiterst nauwkeurige data kunnen verzamelen. Die data zetten we om in bruikbare informatie en analyses voor onze opdrachtgevers, zodat zij betrouwbare beslissingen kunnen nemen over onderhoud, veiligheid en investeringen. En daarbij geldt: hoe complexer de uitdaging, hoe interessanter het wordt om samen met de klant en ons team tot een slimme, efficiënte en betrouwbare aanpak te komen.”

 

Waarom is monitoring van kunstwerken belangrijk?
“In Nederland staan we voor een enorme uitdaging: veel kunstwerken, zoals bruggen, viaducten en tunnels, stammen uit de naoorlogse periode van de jaren ’50 en ’70 en naderen het einde van hun technische en functionele levensduur. Bovendien voldoen ze vaak niet meer aan de huidige belasting eisen door zwaarder verkeer en de steeds extremere weersomstandigheden. Dit brengt risico’s met zich mee voor betrouwbaarheid en veiligheid, waardoor veel kunstwerken de komende jaren moeten worden versterkt of worden vervangen.

Monitoring is essentieel om te weten of een constructie nog veilig functioneert. Wij monitoren vaak bestaande kunstwerken, maar ook tijdens de bouw van nieuwe viaducten of bruggen. Soms worden nieuwe kunstwerken heel dicht tegen bestaande constructies aangebouwd, waardoor het risico op extra belasting of vervorming toeneemt. Met monitoring kunnen we vaststellen of de kritieke grenzen van een bestaande constructie niet worden overschreden. Daarnaast geeft monitoring inzicht in de gezondheid van een kunstwerk, zodat we kunnen bepalen of het langer veilig gebruikt kan worden. Dit helpt opdrachtgevers om onderbouwde beslissingen te nemen over onderhoud, renovatie of vervanging.”

 

Welke technieken gebruiken jullie?
“Wij maken gebruik van een breed scala aan sensoren, zoals tilt-, scheur-, trillings- en inclinatiesensoren, aangevuld met geautomatiseerde totalstations en 3D-scanning. Alle data wordt realtime verwerkt in onze CoffeeCup-software en gepresenteerd in een overzichtelijke viewer of in rapportages.

We werken met topklasse apparatuur die zelfs de kleinste vervormingen uiterst nauwkeurig kan detecteren. Recent hebben we ook speciale camera’s toegevoegd die simultaan meerdere verplaatsingen tegelijkertijd kunnen meten, wat ons nog meer inzicht geeft in complexe situaties.

Het mooiste is dat ons monitoringsplatform volledig schaalbaar is: het type en aantal sensoren maakt niet uit. We kunnen alles combineren en op maat configureren, volledig afgestemd op de wensen van de klant.”

 

Kun je concrete projecten noemen?
“Zeker! Op dit moment monitoren we twee grote tunnels op verplaatsingen en verdraaiingen van de afzonderlijke tunnelmoten. Daarnaast hebben we recent metingen uitgevoerd op een nieuwbouwspoor in Amsterdam, waarbij we continu controleerden of treinen veilig over het spoor konden blijven rijden. Al drie jaar houden we de spoorinfrastructuur in Amsterdam-Zuid nauwlettend in de gaten om veilige berijdbaarheid te garanderen.

Ook monitoren we bijna een kilometer aan betonnen platenconstructie waarop het hogesnelheidsspoor is bevestigd. We meten zowel zijdelingse als verticale verplaatsingen tijdens een grote versterkingsoperatie van de spoorbaan. Naast fysieke monitoring bieden we ook SaaS-oplossingen: zo heeft een klant zijn monitoringsysteem voor sporen in Rotterdam gekoppeld aan onze CoffeeCup-webviewer, waardoor alle data realtime inzichtelijk is.

We werken momenteel aan een indrukwekkend project: een grote snelwegbrug. Daarbij combineren we het monitoringsysteem van de klant met externe systemen zoals weerstations, GPS-sensoren en waterpeilmeters. Alle gegevens komen samen in één centrale CoffeeCup-database en worden live geanalyseerd, zodat we continu een compleet en actueel beeld van de situatie hebben. Via een speciaal op maat gemaakt dashboard berekenen en analyseren we de bewegingen van de brug op de cruciale locaties.”

 

Hoe zie jij de ontwikkeling van monitoring in de toekomst?

“Ik verwacht dat monitoring steeds meer real-time wordt, ondersteund door betaalbare IoT-sensoren en slimme AI-analyse. Hierdoor kunnen we informatie sneller interpreteren en zelfs automatisch omzetten in bruikbare inzichten. Data-integratie en voorspellend onderhoud gaan een sleutelrol spelen, waardoor we niet alleen reageren op problemen, maar ze ook proactief kunnen voorkomen.

Onze software bevat nu al trendlijnanalyse, waarmee we kunnen voorspellen of bijvoorbeeld een damwandplank nog kan worden geplaatst zonder dat grenswaarden worden overschreden en de veiligheid in het geding komt.

Daarnaast beschikken we over een eigen laboratorium op ons kantoor in Den Dolder. Bij nieuwe sensoren of complexe monitoringsvraagstukken bouwen we de situatie op schaal na en plaatsen we sensoren in een proefopstelling. Een sensorfabrikant kan veel beloven, maar de praktijk heeft altijd gelijk. Zo testen we of de monitoringopzet werkt en nauwkeurige, betrouwbare informatie oplevert.

 

Kortom: de toekomst van monitoring wordt slimmer, sneller en voorspelbaarder. Eén ding is zeker… binnenkort vertelt niet ons team, maar een AI-assistent of alles veilig is – compleet met realtime dashboards en automatische rapportages.”

Wilt u meer weten of monitoring? Neem contact op met Marcel en onze experts.

Of bekijk onze pagina viaducten en andere kunstwerken. Deze post (3) is onderdeel van een serie over viaducten en andere kunstwerken #VervangingViaductenGeoNext op LinkedIn die in november 2025 van start is gegaan.